Afgebouwde nieuwbouw beoordeeld als bestaande bouw
GeaccepteerdAfgebouwde en direct bewoonbare nieuwbouw- en transformatiewoningen worden vanaf 2027 beoordeeld als bestaande bouw.
Naast het eigen beleid van geldverstrekkers geldt altijd een basiskader: de Tijdelijke regeling hypothecair krediet (Trhk) met de Nibud-leennormen, de NHG Voorwaarden & Normen, de Gedragscode Hypothecaire Financieringen, de zorgplicht- en adviesregels uit de Wft en het AFM-toezicht, en de kredietregistratie bij BKR. Deze regels bepalen de ondergrens; verstrekkers mogen strenger zijn, niet ruimer.
Voorwaarden en Normen 2026-1 van de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen: het normenkader voor hypotheken met Nationale Hypotheek Garantie.
36 vastgelegde regels · officiële bron
Afgebouwde en direct bewoonbare nieuwbouw- en transformatiewoningen worden vanaf 2027 beoordeeld als bestaande bouw.
Vanaf 2027 mogen ook uitzendkrachten gebruikmaken van de Arbeidsmarktscan voor de inkomensbepaling.
Eigen middelen
Bij aankoop met NHG, oversluiten van zonder naar met NHG en verhogen van een lening zonder NHG met een NHG-lening betaalt de consument 0,4% borgtochtprovisie over de hoofdsom van de volledige lening.
Voorwaarden: Bij verhoging van een bestaande NHG-lening geldt 0,4% alleen over het verhogingsbedrag.
Uitzonderingen: Geen provisie over de opgebouwde waarde van een gekoppeld opbouwproduct.
Woning
De eenmalige borgtochtprovisie blijft in 2027 0,4% van het geleende bedrag.
Eigen middelen
Bij het (gedeeltelijk) eindigen van de borgstelling wordt betaalde borgtochtprovisie niet terugbetaald.
Documenten
De Voorwaarden en Normen bepalen wanneer een bouwkundig rapport nodig is en aan welke eisen dat rapport moet voldoen.
Voorwaarden: Zie het hoofdstuk over het bouwkundig rapport in de Voorwaarden en normen 2026-1.
Documenten
De geldverstrekker houdt gedurende de looptijd een digitaal dossier bij volgens de Checklist dossier en Checklist brondata uit het Document Werkprocessen. NHG kan dit dossier opvragen voor controle of schadeverhaal.
Een document van een verzekeraar kan als toekenningsbesluit voor een uitkering gelden, mits de duur en de omvang van de uitkering erin staan.
Inkomen
NHG staat toe om, in afwijking van artikel 3 lid 1 Trhk, de energielabel-gerelateerde bedragen uit artikel 4 lid 3 tot en met 6 Trhk toe te passen bij het bepalen van de totale financieringslast.
Erfpacht
Zonder aanvullend vermogensrisico wordt alleen provisie berekend over de volledige lening, niet over grondwaarde of kortingsdeel. Met aanvullend vermogensrisico telt de grondwaarde of het kortingsdeel wel mee.
Voorwaarden: Bij een drijvende woning met erfpachtconstructie geldt altijd provisie over de volledige lening.
De extra beoordeling voor financieel kwetsbare huishoudens geldt voortaan bij 4 of meer kinderen, ongeacht het toetsinkomen.
Woning
Leent de consument ook voor energiebesparende voorzieningen, dan mag de lening met NHG maximaal € 498.200 bedragen (106% van € 470.000).
Voorwaarden: Alleen voor het meefinancieren van energiebesparende voorzieningen.
Vanaf 1 januari 2027 houdt de geldverstrekker waar nodig rekening met de indicatieve herstelkosten van de fundering bij het bepalen van de financieringslast.
Eigen middelen
Bij oversluiten van een NHG-lening naar een nieuwe NHG-lening zonder verhoging is geen borgtochtprovisie verschuldigd.
Voorwaarden: Alleen zonder verhoging van de hoofdsom.
Bij aanvullend lenen om na relatiebeëindiging de volledige eigendom te verkrijgen, mag een herstelde of afgeloste BKR-kredietgebeurtenis van het type Opeising worden genegeerd.
Ondernemers
De Inkomensverklaring Ondernemer wordt opgesteld door een door NHG geaccepteerde rekenexpert op basis van de gepubliceerde toetskaders IKV.
Ondernemers
Een Inkomensverklaring Ondernemer is verplicht voor zelfstandig ondernemers (eenmanszaak, vennoot vof of maatschap, beherend vennoot cv) en voor (indirect) aandeelhouders van een bv of nv met een belang van 5% of meer, ook bij een meewerkvergoeding.
Voorwaarden: Bij een belang van minder dan 5% is de verklaring niet verplicht.
Woning
Leent de consument ook voor energiebesparende voorzieningen, dan mag de lening met NHG in 2027 maximaal € 530.000 bedragen (2026: € 498.200).
Voorwaarden: Het bedrag boven € 500.000 moet volledig aan energiebesparende voorzieningen worden besteed.
Inkomen
Bij een looptijd korter dan 30 jaar met een opbouwproduct wordt de financieringslast berekend over de hoofdsom minus de opgebouwde waarde, of anders op basis van een fictieve looptijd van 30 jaar.
Beheer & wijzigingen
Bepaalde ontwikkelingen en processtappen tijdens de looptijd moeten aan NHG worden gemeld; welke dat zijn staat in het Document Werkprocessen.
Woning
De totale lening met NHG mag in 2026 niet hoger zijn dan € 470.000. Deze grens geldt vanaf 2026 voor alle woningtypen.
Voorwaarden: Kostengrens geldt voor de totale lening met NHG.
Woning
Vanaf 1 januari 2027 mag de totale lening met NHG niet hoger zijn dan € 500.000 (2026: € 470.000).
Voorwaarden: Kostengrens geldt voor de totale lening met NHG, inclusief eventuele verbouwingskosten.
Bij een oplopende erfpachtcanon wordt gerekend met het gemiddelde over de komende 3 jaar, als de stijging niet door indexatie of herziening komt.
Bij de beheercriteria mag ontvangen partneralimentatie ook meetellen bij een resterende looptijd korter dan 3 jaar, zolang de consument er recht op heeft.
Ondernemers
Voor PGB-houders en alfahulpen is een Inkomensverklaring Ondernemer alleen verplicht als zij bij de KvK zijn ingeschreven; anders wordt het toetsinkomen bepaald volgens hoofdstuk C.7.15.
Onderpand
Een restschuld mag alleen worden meegefinancierd als de woning is verkocht, de verkoopopbrengst de oude NHG-lening niet volledig dekt en het restbedrag niet (deels) bij NHG is gedeclareerd.
Voorwaarden: Alle drie de voorwaarden moeten zijn vervuld.
Onderpand
De restschuld wordt annuitair of lineair afgelost, zo kort mogelijk en niet langer dan het langstlopende leningdeel van de nieuwe NHG-lening.
Onderpand
Het bindend aanbod voor het meefinancieren van de restschuld moet binnen 1 jaar na het ontstaan van de restschuld (transportdatum) worden gedaan.
Onderpand
De mee te financieren restschuld bedraagt maximaal de som van de niet-afgeloste hoofdsom van de oude NHG-lening, achterstanden uit de Woonlastenfaciliteit, achterstallige aflossingen, achterstallige rente en rente wegens te late betaling (maximaal 12 maanden).
Beheer & wijzigingen
Is de echtscheiding wel uitgesproken maar nog niet ingeschreven in de registers, dan moet dit als opschortende voorwaarde in het bindend aanbod worden opgenomen.
Koopt een consument met NHG een woning met energielabel E, F of G (geen appartementsrecht), dan is het uitgangspunt dat standaard € 20.000 wordt geleend voor energiebesparende maatregelen.
Pensioen
Eindigt de hypotheekrenteaftrek binnen 10 jaar na het bindend aanbod, dan moet ook getoetst worden met het financieringslastpercentage voor niet-aftrekbare leningen.
Ook een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd voldoet, als het verblijfsdoel volgens artikel 3.5 Vreemdelingenbesluit niet tijdelijk is.
Een verhoging van de lening om een geërfde woning volledig in eigendom te krijgen is vanaf 2027 onder voorwaarden toegestaan.
Er moet rekening worden gehouden met de bestendigheid van een Wajong-uitkering. Inkomen uit arbeid telt mee voor het deel dat UWV niet met de uitkering verrekent.
Woning
Gevel-, dak-, vloer- en leidingisolatie, HR++-beglazing, energiezuinige deuren en kozijnen, douche-warmteterugwinning, een energiezuinig ventilatiesysteem, warmtepompen en zonnecellen tellen als energiebesparende voorziening.
Voorwaarden: Een energiezuinig ventilatiesysteem telt alleen mee in combinatie met andere maatregelen.
Wettelijke leennormen van de Minister van Financien: maximale lening ten opzichte van woningwaarde en inkomen, geldend vanaf 1 januari 2026.
28 vastgelegde regels · officiële bron
Onderpand
Voor het aardgasvrij maken van de woning of een wijkgerichte aanpak mag maximaal € 25.000 extra worden geleend, mits het restschuldrisico wordt gedekt door het Nationaal Warmtefonds.
Vanaf 1 januari 2027 mag bij een alleenstaande met een toetsinkomen hoger dan € 31.000 (ongeacht AOW-leeftijd) een bedrag tot € 18.000 buiten beschouwing blijven (2026: € 17.000 bij inkomen boven € 30.000, of € 29.000 na AOW-leeftijd).
Pensioen
Heeft een van de kredietnemers de AOW-leeftijd bereikt en de ander niet, dan geldt de tabel van de persoon met het hoogste toetsinkomen.
Inkomen
De financieringslast is de bruto jaarlast (rente en aflossing) op basis van annuitaire aflossing over 30 jaar, of over de daadwerkelijke kortere looptijd.
Woning
Gevel-, dak-, vloer- en leidingisolatie, HR++-beglazing, energiezuinige deuren en kozijnen (in combinatie met HR++-beglazing), douche-warmteterugwinning, een energiezuinig ventilatiesysteem (in combinatie met andere maatregelen), warmtepompen, zonnecellen of combinaties daarvan.
Inkomen
Afwijken van de leennorm is toegestaan bij aflossen en opnieuw afsluiten op hetzelfde onderpand, als de consument er blijft wonen en de nieuwe hoofdsom niet hoger is dan het af te lossen bedrag plus bijkomende kosten.
Inkomen
Afwijken van de financieringslastnorm mag als het toetsinkomen en de norm correct zijn bepaald, de afwijking gemotiveerd, gedocumenteerd en doorgerekend is vastgelegd, de gegevens zijn gecontroleerd en aannemelijk is dat de aanleiding een bestendige situatie is.
Voorwaarden: Alle vier de voorwaarden moeten zijn vervuld.
Inkomen
Buiten beschouwing te laten bedrag per energielabel: E/F/G € 0; C/D € 5.000; A/B € 10.000; A+/A++ € 20.000; A+++ € 25.000; A++++ € 30.000; A++++ met energieprestatiegarantie van minimaal 10 jaar € 40.000.
Inkomen
Aanvullend, afhankelijk van het huidige energielabel: E/F/G € 20.000; C/D € 15.000; A/B € 10.000; A+/A++ € 10.000; A+++ en hoger € 0.
Inkomen
De financieringslast van een hypothecair krediet mag niet hoger zijn dan de toegestane financieringslast.
Inkomen
De toegestane financieringslast wordt bepaald met het toetsinkomen en het bijbehorende financieringslastpercentage uit bijlage 1 (of bijlage 2 voor vereenvoudigde percentages). De tabellen voor 2026 zijn vastgesteld bij Stcrt. 2025, 36471.
Onderpand
Afwijken van de 100%-grens mag bij noodzakelijke woningverbetering waarvan het restschuldrisico wordt gedekt door een gemeentelijke regeling.
Inkomen
Bij meerdere kredietnemers geldt het financieringslastpercentage dat hoort bij het gezamenlijke toetsinkomen.
Overbrugging
Lopende verplichtingen van een hypotheek op een nog niet verkochte woning, inclusief overbruggingskosten, mogen buiten beschouwing blijven bij de financieringslast, mits aannemelijk is dat de consument dit tijdelijk kan dragen.
Onderpand
De maximale hoogte van het hypothecair krediet ten opzichte van de waarde van de woning bedraagt honderd procent.
Uitzonderingen: Uitzonderingen gelden voor restschuld, energiebesparende voorzieningen, oversluiten en enkele verduurzamingsregelingen.
Inkomen
Bij ten minste 12 maanden inkomen mag het huidige inkomen worden gebruikt, mits een deskundige het arbeidsmarktperspectief onderbouwt als bestendig.
Per 1 januari 2027 gelden nieuwe financieringslasttabellen (Bijlage 1 Trhk), vastgesteld op advies van het Nibud. Bijna alle huishoudens kunnen daardoor iets meer lenen; inhoudelijk zijn de overige regels niet gewijzigd.
Onderpand
Bij aflossen en gelijktijdig afsluiten van een nieuw krediet op hetzelfde onderpand mag van de 100%-grens worden afgeweken, mits de consument er blijft wonen en de hoofdsom niet hoger is dan het af te lossen bedrag plus kosten.
Pensioen
Bereikt de consument binnen tien jaar de pensioengerechtigde leeftijd, dan moet ook rekening worden gehouden met het verwachte pensioeninkomen en vermogensinkomsten op AOW-leeftijd.
Onderpand
Een schuld die overblijft na verkoop en aflossing van een vorige hypotheek mag worden meegefinancierd en telt niet mee bij de verhouding van 100%.
Inkomen
Uitgangspunt is het huidige vaste en bestendige inkomen van de consument.
Onderpand
Bij gelijktijdige verduurzaming samen met een toegelaten instelling (woningcorporatie) mag maximaal € 25.000 extra worden geleend.
Onderpand
De kosten van energiebesparende voorzieningen mogen worden meegefinancierd tot maximaal 106% van de waarde van de woning.
Voorwaarden: Alleen voor energiebesparende voorzieningen zoals gedefinieerd in artikel 1.
Inkomen
Er mag rekening worden gehouden met verwachte inkomsten uit vrij beschikbaar vermogen en met een verwachte structurele inkomensstijging binnen een redelijke termijn.
Inkomen
Bij alleenstaanden onder de AOW-leeftijd met een toetsinkomen boven € 30.000 (of AOW-gerechtigd boven € 29.000) mag tot € 17.000 buiten beschouwing worden gelaten bij het bepalen van de financieringslast.
Inkomen
Bij een rentevastperiode van 10 jaar of langer geldt de geoffreerde rente. Bij een kortere periode geldt de door de AFM gepubliceerde gemiddelde debetrentevoet als die hoger is dan de geoffreerde rente.
Inkomen
Bij wisselend inkomen mag het gemiddelde van de laatste drie kalenderjaren of 36 maanden worden gebruikt.
Inkomen
Zonder (geldig) energielabel mag maximaal € 10.000 buiten beschouwing worden gelaten voor energiebesparende voorzieningen.
Sectorbrede gedragscode van de Nederlandse Vereniging van Banken (versie 1 augustus 2020) voor hypothecaire financieringen aan consumenten.
21 vastgelegde regels · officiële bron
Aflossingsvrij
Voor het deel boven 50% van de marktwaarde moet een aflossingsschema (uiterlijk in 30 jaar volledig afgelost) of een vermogensopbouwverplichting worden overeengekomen.
Kredietverplichtingen
Bij bestaand consumptief krediet telt minimaal 2% van de kredietlimiet mee (doorlopend krediet) of de contractuele rente en aflossing (aflopend krediet).
Voorwaarden: Tenzij het krediet uiterlijk op de verstrekkingsdatum uit eigen middelen wordt afgelost en de overeenkomst wordt beeindigd.
Beheer & wijzigingen
Een financiering aan een consument voor verwerving, verbouwing of herfinanciering van een woning voor eigen permanente bewoning, met hypotheek als zekerheid.
Beheer & wijzigingen
De vergoeding voor nog niet uitgekeerde of aangehouden gelden moet worden uitgedrukt als rente over het aangehouden bedrag of als percentage van de hoofdsom.
Beheer & wijzigingen
Wordt de contante-waardemethode gebruikt en is de actuele rente hoger dan de contractrente, dan mag geen vergoeding in rekening worden gebracht.
Beheer & wijzigingen
Bij vervroegde algehele aflossing na overlijden van een (mede-)eigenaar of partner uit een overlijdensuitkering is geen vergoeding verschuldigd.
Inkomen
Bij het bepalen van de leencapaciteit mag rekening worden gehouden met toekomstige inkomsten uit vrij beschikbaar vermogen, waarbij wordt uitgegaan van maximaal 3% van het vermogen, of het lagere hypotheekrentepercentage.
Voorwaarden: Behalve in de gevallen van artikel 4 lid 1 of lid 7 Trhk.
Beheer & wijzigingen
De financier legt naleving contractueel vast, spreekt niet-naleving eerst schriftelijk aan en sluit bij herhaald ernstig verzuim het intermediair uit van bemiddeling.
Beheer & wijzigingen
Consumenten, representatieve belangenorganisaties en financiers kunnen klagen. Behandeling vindt eerst plaats bij de aanbieder en daarna bij Kifid.
Inkomen
De leencapaciteit is het maximale bedrag dat op grond van zowel de Gedragscode als de Trhk mag worden verstrekt. De maximale bruto lasten worden vastgesteld met de wettelijke financieringslastpercentages.
Aflossingsvrij
Voor maximaal 50% van de marktwaarde van de woning hoeft geen aflossings- of vermogensopbouwschema te worden overeengekomen.
Beheer & wijzigingen
Bij vrijwillige verkoop of verhuizing bedraagt de vergoeding maximaal 4 maanden rente of 3% van het af te lossen bedrag (de laagste van de twee) en nooit meer dan het werkelijke financiele nadeel.
Voorwaarden: Alleen als geen meeneemregeling wordt aangeboden of dat redelijkerwijs niet gevergd kan worden.
Beheer & wijzigingen
De financier moet toestaan dat jaarlijks, niet-cumulatief, ten minste 10% van de oorspronkelijke hoofdsom boetevrij wordt afgelost. Bij wijziging van rentetype of aflossingsvorm geldt 10% van de restschuld op het wijzigingsmoment.
Beheer & wijzigingen
De financier moet extra of algehele vervroegde aflossing toestaan, maar mag daarbij voorwaarden stellen zoals data, termijnen, minimumbedragen en een eventuele vergoeding.
Beheer & wijzigingen
De Gedragscode geldt voor iedere hypothecaire financiering die als standaardproduct in het openbaar aan consumenten wordt aangeboden of verstrekt.
Aflossingsvrij
Uitzonderingen gelden bij oversluiten zonder verhoging waarbij de consument blijft wonen, bij verpand vermogen als zekerheid, en wanneer de lasten substantieel lager liggen dan het maximale financieringslastpercentage.
Beheer & wijzigingen
Bij executoriale verkoop is alleen een vergoeding verschuldigd als de verkoop te wijten is aan verwijtbaar handelen of nalaten van de consument, met hetzelfde maximum van 4 maanden rente of 3%.
Aflossingsvrij
Bij een verhoging of tweede hypotheek wordt bij het bepalen van de verplichte aflossing of vermogensopbouw rekening gehouden met de eerdere financiering.
Documenten
De financier of het intermediair verstrekt een berekening met minimaal rente, aflossing, premie van een verpande levensverzekering, eigenwoningforfait, erfpachtcanon en verplichte stortingen in beleggingen.
Onderpand
Is de financiering hoger dan de marktwaarde van de woning, dan moet de financier de consument tijdig wijzen op het restschuldrisico en de gevolgen daarvan.
Beheer & wijzigingen
De financier mag voorwaarden alleen wijzigen als in redelijkheid niet van hem verwacht kan worden dat hij ongewijzigd doorgaat, of als het een bijzondere productvorm betreft waarbij dit vooraf uitdrukkelijk is overeengekomen.
De Wet op het financieel toezicht en het AFM-toezicht bepalen hoe hypotheekadvies tot stand moet komen: passend advies, zorgplicht, onderbouwde afwijkingen (explain) en aandacht voor aflossingsvrije risico's.
40 vastgelegde regels · officiële bron
Woning
Bij een aanvullend krediet uitsluitend voor aangewezen energiebesparende voorzieningen is een volledig advies niet in alle gevallen nodig.
Voorwaarden: Onder omstandigheden mag eerder ingewonnen informatie worden gebruikt.
Aflossingsvrij
De AFM verwacht dat aanbieders klanten met een aflossingsvrije hypotheek benaderen over het risico aan het einde van de looptijd en waar nodig een oplossing aanbieden.
Voorwaarden: Aanbieders moeten kwetsbare groepen (hoge LTV, korte resterende looptijd, pensioeninkomen) prioriteren.
Documenten
De adviseur blijft vakinhoudelijk actueel, schakelt bij complexe dossiers tijdig experts in en blijft verantwoordelijk voor berekeningen uit adviessoftware.
Voorwaarden: Diplomaplicht blijft gelden.
Uitzonderingen: Goede praktijk: adviezen periodiek laten toetsen door collega’s of auditors.
Inkomen
De adviseur moet het renterisico bespreken en de gekozen rentevastperiode laten aansluiten op de draagkracht en risicobereidheid van de klant.
Voorwaarden: Bij een korte rentevastperiode moet zijn getoetst of de consument een rentestijging kan dragen.
Pensioen
De adviseur rekent relevante toekomstige gebeurtenissen door (pensioen, eerder stoppen, arbeidsongeschiktheid, overlijden), ook als pensioen nog meer dan tien jaar weg is.
Voorwaarden: Scenario’s vastleggen in adviesrapport; berekeningen waar nodig in het dossier.
Uitzonderingen: Hoe dichter bij pensioen of hoe groter het tekort, hoe belangrijker de analyse.
Documenten
Het advies wordt schriftelijk of digitaal verstrekt en laat zien hoe het tot stand kwam; het dossier bevat klantinformatie en productgegevens.
Voorwaarden: Tijdig delen vóór het bemiddelingstraject start; ook vastleggen welke wensen niet realiseerbaar zijn.
Uitzonderingen: Goede praktijk: gelaagde opbouw met samenvatting (voorbeeld 2).
Inkomen
Een lening binnen de Trhk-norm kan toch tot onverantwoorde woonlasten leiden, bijv. bij hoge levensstandaard of onvoldoende pensioeninkomen.
Voorwaarden: Risico’s nadrukkelijk benoemen en een passage opnemen in het adviesrapport.
Inkomen
De adviseur licht de fiscale gevolgen van de hypotheekvorm toe met een bruto/netto maandlastenoverzicht.
Documenten
De adviseur neemt een onderzoekende houding aan, bespreekt tegenstrijdige antwoorden en vraagt om toelichting of bewijs.
Voorwaarden: Bijv. wel stabiel inkomen bij arbeidsongeschiktheid willen, maar het risico niet willen afdekken; of partners met verschillende risicohouding.
Documenten
De consument ontvangt tijdig een Europees gestandaardiseerd informatieblad (ESIS) met de kernkenmerken van het aanbod.
Voorwaarden: Bij een bindend aanbod geldt een bedenktijd van ten minste 14 dagen waarin de consument het aanbod kan aanvaarden of afwijzen.
Documenten
Een hypothecair krediet zonder advies (execution only) is alleen toegestaan als de aanbieder een kennis- en ervaringstoets doet en waarschuwt bij een negatieve uitkomst.
Voorwaarden: De AFM verwacht dat aanbieders het risico op niet-passende leningen actief beperken; veel aanbieders bieden daarom uitsluitend advies aan.
Inkomen
Afwijken van de leennormen mag alleen als schriftelijk is onderbouwd dat de lasten verantwoord zijn voor deze specifieke consument.
Voorwaarden: Onderbouwing bevat een concrete berekening (bijv. aantoonbaar hoger toekomstig inkomen, lagere woonlasten dan huidige situatie of vermogen).
Uitzonderingen: Generieke motiveringen of standaardteksten voldoen niet.
Inkomen
De adviseur vraagt documenten op (hypotheekoverzicht, aangiften, schenkingen, draagplichtovereenkomsten) en neemt geen genoegen met ‘weet ik niet meer’.
Voorwaarden: Eigenwoningschuld en -reserve berekenen; overgangsrecht en opbouwproducten (KEW/SEW/BEW) meenemen.
Onderpand
Van de adviseur wordt kennis verwacht over de kans op funderingsschade; bij signalen of algemeen bekende risico’s betrekt hij de financiering van herstel of maakt hij het risico bewust.
Voorwaarden: Advies om vóór aankoop de fundering te laten beoordelen (voorbeeld 9).
Inkomen
Een algemene uitleg als ‘goed toekomstperspectief’ of ‘behoorlijk eigen vermogen’ is onvoldoende; de bijzondere omstandigheid moet worden geconcretiseerd, bijv. doorgerekend.
Voorwaarden: Doorrekenen of de omstandigheid leidt tot passende lasten.
Beheer & wijzigingen
De adviseur vergelijkt aanbieders ook op relevante voorwaarden zoals boetevrij aflossen, verhuisregeling, rente die mee daalt, bereidstellingsprovisie en overbrugging.
Voorwaarden: Motiveren welke voorwaarden doorslaggevend zijn en welke wensen niet in het product zitten.
Uitzonderingen: Het advies is sluitstuk: controleren op tegenstrijdigheden met eerdere onderwerpen.
Documenten
De adviseur inventariseert kennis en ervaring, financiële positie, doelstellingen en risicobereidheid, verifieert waar nodig mondelinge informatie en brengt bestaande voorzieningen in kaart.
Voorwaarden: Verificatie via vervolgvragen of kopieën van documenten.
Documenten
De adviseur informeert over dienstverlening en kosten, deelt Dienstenwijzer en Vergelijkingskaart en maakt duidelijk waarover wel en niet wordt geadviseerd.
Inkomen
Wijkt de klant af, dan wijst de adviseur duidelijk op de consequenties en legt dit met motivatie vast; ook zonder verzekeringsadvies actief doorverwijzen als het risico niet te dragen is.
Voorwaarden: Goede praktijk: klant na verloop van tijd nabellen.
Inkomen
Bij een oriënterende berekening staat de adviseur al stil bij de persoonlijke situatie; de klant moet weten dat er geen garantie is en dat betaalbaar niet gelijkstaat aan maximaal.
Voorwaarden: Voorbeeld 1: rekening houden met kinderen en gewenste maandlast.
Beheer & wijzigingen
Bij de start worden afspraken gemaakt over dienstverlening na afsluiten en de vergoeding daarvoor; actief klantbeheer is een goede praktijk.
Uitzonderingen: Goede praktijk, geen harde wettelijke eis buiten de gemaakte afspraken.
Inkomen
De adviseur brengt bestaande voorzieningen klantspecifiek in kaart en berekent het inkomen per calamiteit; wil de klant een risico lopen, dan toetst hij zelfstandig of dat kan.
Voorwaarden: Ook wachttijden en ondernemers zonder voorzieningen meenemen.
Beheer & wijzigingen
Bij oversluiten of vervroegd renteherzien wordt het adviestraject opnieuw doorlopen voor zover relevant; bij advies korter dan vijf jaar geleden minimaal de checkvraag naar wijzigingen.
Voorwaarden: Ouder dan vijf jaar: informatie uit het vorige traject ligt niet voor de hand.
Beheer & wijzigingen
De adviseur betrekt kosten (notaris, taxatie, boete), vergelijkt huidige en andere aanbieders, berekent de terugverdientijd en informeert over fiscale gevolgen.
Voorwaarden: Gevolgen voor verbonden producten en aflosvorm duidelijk uitleggen.
Uitzonderingen: Andere aanbieders betrekken geldt niet als duidelijk is dat de adviseur over één aanbieder adviseert.
Documenten
Advies en bemiddeling bij hypothecair krediet mogen niet door de aanbieder worden beloond; de consument betaalt de adviseur rechtstreeks.
Voorwaarden: De adviseur verstrekt vooraf een dienstverleningsdocument met de kosten van advies en bemiddeling.
Inkomen
Lukt reconstructie niet, dan hanteert de adviseur prudente aannames, legt deze en de onzekerheden vast en bespreekt ze met de klant.
Voorwaarden: Bij complexe situaties kan extern fiscaal advies worden ingewonnen.
Inkomen
De adviseur inventariseert relatievorm, afspraken, kinderwens, eigendoms- en lastenverdeling en wijst op de risico’s bij scheiding, vooral voor de partner met het laagste inkomen.
Voorwaarden: Risico’s bespreken en vastleggen.
Uitzonderingen: Goede praktijk: aanmoedigen afspraken bij de notaris vast te leggen.
Inkomen
De adviseur bespreekt de samenhang tussen rentevastperiode, maandlast en zekerheid, met berekende scenario’s; bij hoge LTI en korte rentevast gaat hij dieper in op renteherziening.
Voorwaarden: Voorbeeld 7: rentestijging van 2 en 3 procentpunt doorrekenen.
Uitzonderingen: Het advies is een eigen afweging, niet een vertaling van de wens.
Documenten
De leidraad beschrijft elementen uit een goede adviespraktijk bij art. 4:23 lid 1 Wft; het is een voorbeeld, geen wet- en regelgeving en geen afvinklijst.
Voorwaarden: Voorbeelden dienen uitsluitend ter illustratie, ook als er getallen worden genoemd.
Uitzonderingen: Informatieverstrekking (art. 4:19/4:20 Wft) en het bemiddelingstraject vallen buiten de reikwijdte. Vervangt de leidraad uit 2011 (zeven afleveringen).
Pensioen
Loopt de hypotheek door na de AOW-leeftijd, dan moet de betaalbaarheid worden getoetst op het te verwachten pensioeninkomen.
Voorwaarden: Bij een lening die binnen 10 jaar de pensioendatum passeert, geldt het laagste van huidig en toekomstig inkomen als toetsinkomen.
Inkomen
Hoe dichter bij de maximale LTI, hoe belangrijker het uitvragen van uitgaven en spaargedrag; adviseren op netto besteedbaar inkomen kan passend zijn.
Voorwaarden: Voorbeelden 4 en 5 (zzp’er zonder pensioenopbouw; starters met kinderwens).
Documenten
Adviseurs moeten beschikken over een geldig Wft-diploma Hypothecair krediet en dit permanent actueel houden (PE).
Voorwaarden: De onderneming is verantwoordelijk voor vakbekwaam personeel en een adequaat beheerste bedrijfsvoering.
Documenten
Wil de klant afwijken, dan wijst de adviseur nadrukkelijk op de gevolgen en legt de afwijking vast in dossier en adviesrapport.
Voorwaarden: Inclusief de motieven van de klant.
Uitzonderingen: Kan de adviseur zich echt niet verenigen met de keuze, dan moet hij afwegen of hij kan meewerken.
Inkomen
Naast rente en aflossing kijkt de adviseur naar energielasten, belastingen, onderhoud, opstalverzekering en erfpacht, en bespreekt life events.
Voorwaarden: Inkomen, stabiliteit, verplichtingen (ook studielening, alimentatie) en voorzieningen uitvragen.
Inkomen
Een aanbieder mag geen krediet verstrekken als dat leidt tot overkreditering van de consument. De aanbieder legt de kredietwaardigheidstoets vast in interne criteria.
Voorwaarden: De toets gebeurt op basis van de Trhk-normen (Nibud-tabellen) en informatie over inkomen en verplichtingen van de consument.
Uitzonderingen: Gemotiveerd afwijken is mogelijk via de explain-route van art. 4 Trhk.
Woning
De adviseur bespreekt het energielabel en de invloed op leenruimte en product; belangrijker bij labels E, F of G.
Voorwaarden: Wensen voor verduurzaming meenemen in het advies over product en financiering van EBV’s.
Uitzonderingen: De adviseur hoeft geen energie-expert te zijn en mag doorverwijzen.
Documenten
Voor advies moet informatie worden ingewonnen over financiële positie, kennis, ervaring, doelstellingen en risicobereidheid van de consument.
Voorwaarden: Het advies moet aantoonbaar op dit klantbeeld aansluiten en schriftelijk worden vastgelegd in het adviesdossier.
Kredietverplichtingen
Bij kredietverlening boven € 250 moet de aanbieder een stelsel van kredietregistratie (BKR) raadplegen.
Voorwaarden: De uitkomst moet worden meegewogen in de kredietwaardigheidstoets.
Documenten
De adviseur laat zich niet alleen leiden door de wensen van de klant of de leenmogelijkheden van de aanbieder, maar adviseert als professional over wat past.
Voorwaarden: Raadzaam om deze rol al vroeg (bij kennismaking) te benoemen.
Beheer & wijzigingen
Aanbieders moeten klanten met (dreigende) betalingsachterstanden tijdig benaderen en zoeken naar een passende oplossing vóór uitwinning.
Voorwaarden: Contact leggen in een vroeg stadium, inzicht geven in gevolgen en waar mogelijk een betaalregeling of aanpassing aanbieden.
Stichting BKR registreert kredieten en betalingsachterstanden in het CKI. Kredietverstrekkers zijn verplicht te toetsen en te registreren; coderingen bepalen mede of een hypotheek mogelijk is.
10 vastgelegde regels · officiële bron
Kredietverplichtingen
Een A-codering wordt geplaatst bij een betalingsachterstand die de in het reglement genoemde termijn overschrijdt.
Voorwaarden: De consument ontvangt een vooraankondiging voordat de achterstand wordt gemeld.
Uitzonderingen: Ten onrechte geplaatste coderingen kunnen worden gecorrigeerd via de kredietverstrekker of het BKR-geschillenloket.
Kredietverplichtingen
Registraties blijven vijf jaar zichtbaar in het CKI, gerekend vanaf de datum waarop het krediet is beëindigd.
Voorwaarden: Ook een hersteld probleem blijft dus vijf jaar zichtbaar; de einddatum bepaalt wanneer de registratie vervalt.
Kredietverplichtingen
Cijfercodes geven de aard van de bijzonderheid aan: 1 aflossingsregeling, 2 vordering opeisbaar gesteld, 3 afgeboekt bedrag van € 250 of meer, 4 onbereikbaarheid, 5 preventief beheer.
Voorwaarden: Deze codes wegen zwaarder dan een enkele A-codering en leiden bij vrijwel elke verstrekker tot afwijzing zolang zij actief zijn.
Uitzonderingen: Sommige verstrekkers beoordelen een code 1 of 3 met herstelmelding individueel.
Kredietverplichtingen
Wordt de achterstand ingelopen, dan volgt een herstelmelding (H) naast de A-codering.
Voorwaarden: Veel geldverstrekkers accepteren een A/H-codering wel, mits deze is hersteld en er een verklaring is.
Uitzonderingen: Bij een lopende, niet-herstelde A-codering wijzen vrijwel alle verstrekkers de aanvraag af.
Documenten
Iedere consument kan kosteloos zijn eigen registratie inzien en om correctie vragen bij onjuiste gegevens.
Voorwaarden: Correctieverzoeken lopen eerst via de kredietverstrekker; daarna via het BKR-geschillenloket of de rechter.
Kredietverplichtingen
Een hypothecair krediet wordt pas in het CKI gemeld als er een betalingsachterstand van meer dan 120 dagen is (of bij een restschuld na executie).
Voorwaarden: De melding blijft na aflossing vijf jaar zichtbaar.
Kredietverplichtingen
Private lease wordt geregistreerd in het CKI en telt mee als maandlast; telefoonabonnementen met toestelkrediet vanaf € 250 worden eveneens geregistreerd.
Voorwaarden: De maandtermijn van private lease telt volledig mee in de leencapaciteit.
Kredietverplichtingen
Kredietaanbieders zijn verplicht het Centraal Krediet Informatiesysteem (CKI) te raadplegen voordat zij krediet verstrekken.
Voorwaarden: Geldt voor kredieten vanaf € 250 met een looptijd van ten minste één maand.
Uitzonderingen: Hypothecair krediet zelf wordt in beginsel niet geregistreerd, tenzij er een achterstand van meer dan 120 dagen ontstaat.
Kredietverplichtingen
Voor een aflopend krediet geldt de werkelijke maandlast; studieschulden staan niet in het CKI maar tellen wel mee via de wettelijke wegingsfactoren.
Voorwaarden: De consument moet studieschulden opgeven; DUO-overzicht of jaaropgave dient als bewijs.
Uitzonderingen: Verzwijgen van een studieschuld leidt tot herbeoordeling of intrekking van het aanbod.
Kredietverplichtingen
Voor doorlopend krediet en creditcardlimieten wordt een vast maandlastpercentage van de kredietlimiet meegenomen in de toets, ook als er niets is opgenomen.
Voorwaarden: Marktbreed geldt 2% van de limiet per maand; verstrekkers mogen strenger rekenen.
Uitzonderingen: Bij aantoonbare beëindiging vóór passeren telt de limiet niet mee.
De jaarlijkse Nibud-tabellen met financieringslastpercentages liggen onder de Tijdelijke regeling hypothecair krediet en bepalen hoeveel iemand maximaal kan lenen op basis van inkomen en toetsrente.
9 vastgelegde regels · officiële bron
Pensioen
Voor consumenten die de AOW-leeftijd hebben bereikt of binnen tien jaar bereiken, gelden aparte financieringslastpercentages.
Voorwaarden: Getoetst wordt op het laagste van het huidige en het te verwachten pensioeninkomen.
Woning
Voor energiebesparende maatregelen en zeer energiezuinige woningen geldt extra leenruimte buiten de reguliere inkomenstoets om.
Voorwaarden: De hoogte van de extra ruimte hangt af van het energielabel en van de vraag of het om een nulopdemeterwoning gaat; het bedrag moet in een bouwdepot worden gestort.
Uitzonderingen: De extra ruimte geldt niet als het inkomen onder de in de regeling genoemde ondergrens ligt.
Inkomen
Het Nibud stelt jaarlijks de financieringslasttabellen op: het percentage van het bruto toetsinkomen dat aan hypotheeklasten mag worden besteed, afhankelijk van inkomen en toetsrente.
Voorwaarden: De tabellen zijn wettelijk verankerd als bijlage bij de Tijdelijke regeling hypothecair krediet en gelden voor alle aanbieders.
Uitzonderingen: Afwijken mag uitsluitend via de expliciete explain-gronden in de Trhk.
Inkomen
De financieringslasttabellen worden elk jaar per 1 januari geactualiseerd op basis van koopkracht-, belasting- en huurontwikkelingen.
Voorwaarden: Aanvragen worden getoetst op de normen die gelden op het moment van het bindende aanbod.
Kredietverplichtingen
Lopende kredieten worden als maandlast in mindering gebracht op de beschikbare financieringslast.
Voorwaarden: Doorlopend krediet telt op basis van de limiet, aflopend krediet op basis van de werkelijke termijn, private lease op basis van de maandtermijn.
Uitzonderingen: Kredieten die aantoonbaar vóór passeren worden afgelost en beëindigd, tellen niet mee.
Alimentatie
Te betalen partneralimentatie wordt in mindering gebracht op het toetsinkomen; te ontvangen partneralimentatie kan onder voorwaarden meetellen.
Voorwaarden: Kinderalimentatie telt als maandlast mee volgens de door de verstrekker gehanteerde wegingsregels.
Aflossingsvrij
De maximale hypotheek wordt altijd berekend op basis van annuïtaire lasten, ook als (deels) aflossingsvrij wordt gefinancierd.
Voorwaarden: Een aflossingsvrij deel verlaagt de werkelijke maandlast, maar niet de toetslast.
Inkomen
Bij een rentevastperiode korter dan tien jaar wordt getoetst op de door de AFM gepubliceerde toetsrente in plaats van de werkelijke rente.
Voorwaarden: Bij een rentevastperiode van tien jaar of langer geldt de werkelijk overeengekomen rente als toetsrente.
Uitzonderingen: Ook met NHG geldt de toetsrente bij korte rentevastperiodes.
Inkomen
Bij tweeverdieners telt het laagste inkomen volledig mee bij het bepalen van het toetsinkomen.
Voorwaarden: Het hoogste inkomen bepaalt het toepasselijke financieringslastpercentage.
De Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme verplicht geldverstrekkers om de klant te identificeren, de herkomst van eigen geld en schenkingen vast te stellen en ongebruikelijke transacties te melden. Dit kader bepaalt welke documenten je bij een aanvraag altijd moet aanleveren.
6 vastgelegde regels · officiële bron
Eigen middelen
Contant gestort geld wordt in de praktijk niet als eigen middelen geaccepteerd.
Voorwaarden: Alleen bij aantoonbare en controleerbare herkomst kan hiervan worden afgeweken; het beleid per geldverstrekker is niet publiek vastgelegd.
Eigen middelen
Bij inbreng van eigen geld moet je kunnen aantonen waar dat geld vandaan komt.
Voorwaarden: Bankafschriften of documenten die de opbouw of ontvangst van het bedrag onderbouwen; contant geld wordt in de regel niet geaccepteerd.
Schenking & familielening
Bij een schenking moet de herkomst van het geschonken bedrag bij de schenker worden aangetoond.
Voorwaarden: Schenkingsovereenkomst, bankafschrift schenker, verklaring dat de schenking niet hoeft te worden terugbetaald.
Documenten
Geldverstrekkers zijn verplicht de identiteit van iedere aanvrager vast te stellen en te verifiëren aan de hand van een geldig identiteitsbewijs.
Voorwaarden: Kopie geldig identiteitsbewijs van alle aanvragers; bij twijfel aanvullende verificatie.
Documenten
Geldverstrekkers moeten ongebruikelijke transacties melden bij de FIU-Nederland.
Voorwaarden: Meldplicht rust op de instelling, niet op de klant.
Documenten
Voor politiek prominente personen en hun naasten geldt een verscherpt cliëntenonderzoek.
Voorwaarden: Extra onderbouwing herkomst vermogen en interne goedkeuring.
Voor de waardebepaling van het onderpand gelden vaste regels: een taxateur moet zijn ingeschreven in het NRVT, het rapport wordt gevalideerd (meestal via NWWI) en het model-taxatierapport woonruimte schrijft voor wat er in het rapport moet staan. Ook de geldigheidsduur en het gebruik van een desktoptaxatie zijn genormeerd.
6 vastgelegde regels · officiële bron
Onderpand
Bij achterstallig onderhoud of verbouwing kan een bouwkundig rapport worden geëist.
Voorwaarden: Bouwkundig rapport wanneer achterstallig onderhoud meer dan 10% van de marktwaarde bedraagt.
Onderpand
Een modelmatige waardebepaling is alleen in beperkte situaties toegestaan.
Voorwaarden: Per geldverstrekker verschillend; voor nieuwe aanvragen in de regel niet toegestaan.
Onderpand
Een taxatierapport is doorgaans zes maanden geldig, gerekend vanaf de waardepeildatum.
Voorwaarden: Rapport niet ouder dan zes maanden bij het passeren van de akte; anders hertaxatie of een verklaring van de taxateur.
Onderpand
Vrijwel alle geldverstrekkers eisen een gevalideerd taxatierapport, meestal via NWWI.
Voorwaarden: Validatie door een erkend validatie-instituut.
Onderpand
Het rapport moet zijn opgesteld volgens het geldende model-taxatierapport woonruimte.
Voorwaarden: Fysieke binnenopname, drie referentieobjecten en een duurzaamheidsparagraaf.
Onderpand
De taxatie moet worden uitgevoerd door een taxateur die is ingeschreven in het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs.
Voorwaarden: Inschrijving in NRVT kamer Wonen; onafhankelijkheid ten opzichte van aanvrager, verkoper en adviseur.
Lopende consumptieve kredieten drukken de maximale hypotheek. Hoe die kredieten worden getoetst en wat er in het BKR wordt vastgelegd, volgt uit de VFN Gedragscode Consumptief Krediet en de normen van de Stichting Gedragscode Hypothecaire en Kredietverstrekking. Deze regels bepalen dus indirect je leenruimte.
6 vastgelegde regels · officiële bron
Kredietverplichtingen
Bij een aflopend krediet wordt gerekend met de werkelijke maandtermijn.
Voorwaarden: Werkelijke maandtermijn volgens de kredietovereenkomst.
Kredietverplichtingen
Een krediet telt niet meer mee als het is afgelost én bij het BKR is afgemeld.
Voorwaarden: Aflossingsbewijs plus beëindiging van de kredietovereenkomst en BKR-afmelding.
Kredietverplichtingen
Een lopend consumptief krediet verlaagt de maximale hypotheek, ook als je nauwelijks aflost.
Voorwaarden: Toets op de kredietlimiet, niet op het openstaande saldo.
Kredietverplichtingen
Een toegestane roodstand of creditcardlimiet wordt als krediet geteld.
Voorwaarden: Vanaf de geregistreerde limiet; per geldverstrekker kan een ondergrens gelden.
Kredietverplichtingen
Een DUO-studieschuld staat niet in het BKR, maar moet wel worden opgegeven.
Voorwaarden: Opgave verplicht; verzwijgen is fraude. Weging volgens de geldende Trhk-factoren.
Kredietverplichtingen
Voor elk krediet boven de wettelijke drempel moet het BKR worden geraadpleegd.
Voorwaarden: Raadpleging bij iedere aanvraag; registratie van het krediet na verstrekking.
Naast de standaardtoets bestaan er vastgelegde uitzonderingen waarmee een hypotheek toch verantwoord kan zijn: de explain-regeling in de Trhk, de perspectiefverklaring en arbeidsmarktscan voor flexwerkers, en de gestandaardiseerde inkomensbepalingen voor loondienst en ondernemers.
6 vastgelegde regels · officiële bron
Inkomen
Een arbeidsmarktscan is een alternatief voor de perspectiefverklaring.
Voorwaarden: Scan van een erkende aanbieder; acceptatie verschilt per geldverstrekker.
Inkomen
In vastgelegde situaties mag de geldverstrekker onderbouwd afwijken van de maximale financieringslast.
Voorwaarden: Schriftelijke, dossiervastgelegde motivering per situatie.
Loondienst
Voor vast en flexibel inkomen uit loondienst geldt een gestandaardiseerd model.
Voorwaarden: Werkgeversverklaring of het model inkomensbepaling loondienst met UWV-verzekeringsbericht en salarisstrook.
Ondernemers
Voor zelfstandigen bestaat een uniforme inkomensbepaling via een erkende rekenexpert.
Voorwaarden: Jaarcijfers of een rapport van een erkende rekenexpert (bijvoorbeeld via NHG-erkenning).
Inkomen
Met een perspectiefverklaring kan een flexwerker toetsen op verwacht inkomen.
Voorwaarden: Verklaring van een erkende aanbieder; niet iedere geldverstrekker accepteert deze.
Inkomen
Een aantoonbaar hoger toekomstig inkomen mag onder voorwaarden worden meegenomen.
Voorwaarden: Schriftelijk bewijs van de toekomstige salarisstijging.
Bij een hypotheekaanvraag worden veel persoonsgegevens verwerkt: inkomen, schulden, gezondheidsgegevens bij een overlijdensrisicoverzekering en BKR-registraties. De AVG en de Uitvoeringswet AVG bepalen welke gegevens mogen worden opgevraagd, hoe lang ze mogen worden bewaard en welke rechten je hebt.
6 vastgelegde regels · officiële bron
Documenten
Dossiers mogen niet langer worden bewaard dan nodig; voor de Wwft geldt vijf jaar.
Voorwaarden: Minimaal vijf jaar voor Wwft-gegevens; daarna verwijderen tenzij een andere wettelijke plicht geldt.
Documenten
Gezondheidsgegevens mogen alleen met uitdrukkelijke toestemming worden verwerkt.
Voorwaarden: Uitdrukkelijke toestemming; verwerking onder medische geheimhouding.
Documenten
Een volledig automatische afwijzing mag niet zonder menselijke tussenkomst.
Voorwaarden: Recht op menselijke tussenkomst en uitleg bij een geautomatiseerd besluit.
Documenten
Gegevens mogen alleen worden opgevraagd als dat nodig is voor de aanvraag.
Voorwaarden: Verwerking beperkt tot wat noodzakelijk is voor kredietbeoordeling en wettelijke plichten.
Documenten
Je moet vooraf worden geïnformeerd over welke gegevens worden verwerkt en waarom.
Voorwaarden: Privacyverklaring beschikbaar vóór de verwerking.
Documenten
Je hebt recht op inzage in en correctie van je gegevens.
Voorwaarden: Verzoek bij de verwerkingsverantwoordelijke; reactietermijn in principe één maand.
Voor energiebesparende maatregelen gelden aparte regels: extra leenruimte boven de woningwaarde, een vast bedrag dat buiten de inkomenstoets valt en een bouwdepot waaruit de facturen worden betaald. Deze normen staan in de Trhk en in de NHG Voorwaarden & Normen.
6 vastgelegde regels · officiële bron
Woning
Het geleende bedrag wordt in een bouwdepot gestort en op factuur uitbetaald.
Voorwaarden: Facturen van erkende leveranciers; looptijd van het depot doorgaans zes tot vierentwintig maanden.
Woning
Een vast bedrag voor verduurzaming mag buiten de financieringslasttoets blijven.
Voorwaarden: Minimuminkomen volgens de geldende regeling en besteding aan erkende maatregelen.
Woning
Voor energiebesparende maatregelen mag boven 100% van de woningwaarde worden geleend.
Voorwaarden: Bedrag moet aantoonbaar aan energiebesparende voorzieningen worden besteed en via een bouwdepot lopen.
Woning
Sommige geldverstrekkers geven korting bij een gunstig energielabel; dit is geen wettelijke norm.
Voorwaarden: Voorwaarden per geldverstrekker; niet centraal genormeerd.
Woning
Ook bij een bestaande hypotheek kan met explain extra ruimte worden geboden.
Voorwaarden: Schriftelijke onderbouwing en bewijs van besteding; beleid per geldverstrekker verschilt.
Woning
De regeling somt de maatregelen op die meetellen.
Voorwaarden: Maatregel moet in de regeling of in de NHG-normen zijn opgenomen.